Nie ma dwóch osób, które uczą się dokładnie tak samo. Jedni potrzebują szybkiego tempa i wielu nowych wyzwań. Inni — spokojnego początku, przewidywalnego planu, krótkich komunikatów albo większej liczby przerw.
Dlatego w NaŚniegu.pl nie próbujemy dopasowywać człowieka do jednego, sztywnego sposobu nauczania. To komunikację, tempo i strukturę zajęć dopasowujemy do uczestnika, aby mógł bezpiecznie rozwijać swoje umiejętności i doświadczać prawdziwej radości z jazdy.
Właśnie na tym opiera się Model BEAR — nasz praktyczny standard szkolenia narciarskiego osób w spektrum autyzmu.
Co oznacza BEAR?
Nazwa BEAR pochodzi od czterech filarów naszego sposobu pracy:
- B — Bezpieczeństwo
- E — Edukacja
- A — Autonomia
- R — Relacja
Model BEAR porządkuje sposób, w jaki przygotowujemy wyjazd, prowadzimy szkolenie i budujemy relację z uczestnikiem. Nie jest zestawem identycznych ćwiczeń dla wszystkich. Jest sposobem myślenia o człowieku i podejmowania decyzji na każdym etapie nauki.
B — Bezpieczeństwo
Bezpieczeństwo na nartach oznacza dla nas znacznie więcej niż kask, właściwie dobrany stok i przestrzeganie zasad.
To również poczucie, że uczestnik wie, co będzie się działo, rozumie polecenia i może zaufać osobie prowadzącej zajęcia. Dbamy o przewidywalny przebieg szkolenia, jasne zasady, odpowiednie tempo oraz dopasowanie poziomu trudności do aktualnych możliwości.
Zwracamy uwagę na sygnały zmęczenia, napięcia i przeciążenia. Przerwa nie jest porażką ani nagrodą. Jest jednym z narzędzi pozwalających bezpiecznie kontynuować naukę.
Bezpieczeństwo oznacza więc zarówno ochronę przed urazem, jak i ograniczanie niepotrzebnego stresu wynikającego z chaosu, presji lub niezrozumiałych oczekiwań.
E — Edukacja
Celem naszych zajęć pozostaje rzeczywista nauka jazdy na nartach.
Model BEAR nie zastępuje szkolenia narciarskiego. Pomaga prowadzić je w taki sposób, aby uczestnik mógł z niego naprawdę skorzystać. Dzielimy naukę na czytelne etapy, dobieramy ćwiczenia do możliwości danej osoby i przekazujemy instrukcje w formie, która jest dla niej możliwie zrozumiała.
Nie porównujemy uczestnika z innymi. Punktem odniesienia są jego własne umiejętności, samodzielność i postęp. Dla jednej osoby sukcesem będzie pierwsze spokojne założenie nart. Dla innej — samodzielny skręt, bezpieczne zatrzymanie się albo przejazd trudniejszą trasą.
Nie rezygnujemy z celów sportowych. Szukamy najlepszej drogi, aby można było je osiągać.
A — Autonomia
Autonomia oznacza, że uczestnik nie jest jedynie wykonawcą poleceń. Ma prawo rozumieć, co się dzieje, sygnalizować swoje potrzeby i — w ramach bezpiecznych zasad — współdecydować o przebiegu zajęć.
Może potrzebować wyboru pomiędzy dwoma ćwiczeniami, dodatkowego wyjaśnienia, krótkiej przerwy albo spokojniejszego rozpoczęcia kolejnego etapu. Uwzględnienie takiej potrzeby nie oznacza rezygnacji z nauki. Często pozwala wrócić do niej z większym poczuciem bezpieczeństwa i gotowością do działania.
Autonomia nie oznacza braku zasad. Na stoku granice związane z bezpieczeństwem muszą być jasne i konsekwentne. Chodzi jednak o to, aby uczestnik był podmiotem szkolenia, a nie osobą, którą należy za wszelką cenę dopasować do wcześniej przygotowanego schematu.
R — Relacja
Skuteczna nauka wymaga zaufania.
Instruktor powinien być dla uczestnika osobą przewidywalną: komunikować się spokojnie, jasno reagować i nie wywierać niepotrzebnej presji. Dlatego relacja nie jest dla nas dodatkiem do szkolenia. Jest jednym z warunków, które umożliwiają uczenie się.
Zachowanie uczestnika traktujemy przede wszystkim jako informację. Odmowa, wycofanie, zdenerwowanie lub nagła zmiana zachowania mogą oznaczać zmęczenie, przeciążenie, lęk albo niezrozumienie polecenia. Zamiast natychmiast korygować zachowanie, próbujemy najpierw zrozumieć jego przyczynę.
Kontakt bez presji nie oznacza braku wymagań. Oznacza budowanie ich na fundamencie zaufania, szacunku i czytelnej komunikacji.
Jak Model BEAR działa w praktyce?
1. Poznajemy uczestnika jeszcze przed wyjazdem
Przygotowanie nie zaczyna się przy wyciągu. Przed wyjazdem prosimy rodzinę o przekazanie informacji dotyczących między innymi:
- dotychczasowych doświadczeń narciarskich,
- preferowanego sposobu komunikacji,
- korzystania z komunikacji alternatywnej,
- reakcji na hałas, tłum i zmianę planu,
- oznak zmęczenia lub przeciążenia,
- najlepiej działających instrukcji i sposobów motywowania,
- potrzeby przerw,
- oczekiwań związanych ze szkoleniem.
Ankieta i rozmowa nie służą ocenianiu uczestnika. Mają pomóc nam dobrze przygotować pierwsze spotkanie i ograniczyć liczbę niepotrzebnych niespodzianek.
2. Dobieramy instruktora i sposób rozpoczęcia zajęć
Na podstawie otrzymanych informacji możemy lepiej dopasować instruktora, formę komunikacji, tempo pracy oraz pierwszy cel narciarski.
Szczególne znaczenie ma początek współpracy. Nie zakładamy, że każdy uczestnik od pierwszej minuty będzie gotowy na wejście w standardowy rytm lekcji. Czasami warto najpierw poznać instruktora, oswoić sprzęt i otoczenie, ustalić sposób komunikacji, a dopiero później rozpocząć właściwe ćwiczenia.
3. Prowadzimy indywidualne szkolenie 1:1
Podczas zajęć instruktor może skoncentrować uwagę na jednej osobie. Dzięki temu łatwiej zauważyć sygnały zmęczenia, zmienić sposób przekazania polecenia, dobrać odpowiednie ćwiczenie lub zaproponować przerwę.
Szkolenie ma czytelną strukturę, ale nie jest prowadzone według niezmiennego scenariusza. Plan może zostać dostosowany do aktualnej kondycji, warunków na stoku i gotowości uczestnika.
4. Budujemy umiejętności krok po kroku
Nie przyspieszamy nauki tylko dlatego, że „tak powinno być” na danym etapie. Jednocześnie nie zatrzymujemy uczestnika na łatwiejszym poziomie, jeśli jest gotowy na kolejne wyzwanie.
Szukamy równowagi pomiędzy poczuciem bezpieczeństwa a rozwojem. Celem jest nie tylko wykonanie ćwiczenia z instruktorem, lecz także stopniowe zwiększanie samodzielności i pewności na stoku.
Co wyróżnia Model BEAR?
Standardowa lekcja narciarska często rozpoczyna się w chwili spotkania z instruktorem. W Modelu BEAR proces zaczyna się wcześniej — od poznania sposobu komunikacji, doświadczeń, potrzeb i możliwych źródeł przeciążenia.
Łączymy:
- profesjonalne szkolenie narciarskie,
- indywidualną pracę 1:1,
- przewidywalną organizację,
- szacunek dla autonomii uczestnika,
- uważność na potrzeby sensoryczne i komunikacyjne,
- realne cele sportowe.
Dzięki temu uczestnik nie musi najpierw dopasować się do tradycyjnej lekcji, aby móc rozpocząć naukę. To sposób prowadzenia zajęć jest dostosowywany tak, aby stworzyć mu możliwie najlepsze warunki do rozwoju.
Dla kogo jest Model BEAR?
Model BEAR został opracowany przede wszystkim z myślą o dzieciach, młodzieży i dorosłych w spektrum autyzmu. Jego zasady mogą być pomocne również dla osób, które potrzebują większej przewidywalności, spokojniejszego tempa, indywidualnego sposobu komunikacji lub bardziej uporządkowanego procesu nauki.
Nie zakładamy, że wszystkie osoby w spektrum mają takie same potrzeby. Diagnoza nie mówi nam jeszcze, jak należy prowadzić konkretną osobę. Dlatego punktem wyjścia zawsze jest indywidualne poznanie uczestnika.
Sport i turystyka — nie terapia
Model BEAR jest sposobem organizowania i prowadzenia szkolenia sportowego. Wyjazdy NaŚniegu.pl mają charakter sportowo-turystyczny. Nie są terapią, turnusem terapeutycznym ani rehabilitacyjnym.
Nie obiecujemy efektów terapeutycznych. Obiecujemy natomiast uważne przygotowanie, indywidualne podejście, profesjonalne szkolenie narciarskie oraz szacunek dla potrzeb i granic uczestnika.
Jeżeli uczestnik wymaga intensywnego albo specjalistycznego wsparcia, przed rezerwacją rozmawiamy z rodziną. Pozwala nam to rzetelnie ocenić, czy podczas danego wyjazdu możemy zapewnić odpowiednie i bezpieczne warunki udziału.
Skąd powstał Model BEAR?
Podstawowy model BEAR stworzyły Karolina Michalska, Joanna Jakś i Aleksandra Kowalik.
Sportową adaptację Modelu BEAR do nauki jazdy na nartach opracował Jakub Dyda — pedagog, instruktor narciarski i organizator wyjazdów dla osób w spektrum autyzmu, posiadający doświadczenie w organizacji wyjazdów od 2009 roku. Adaptacja rozwijana jest w ramach Autyzm Ale i NaŚniegu.pl.
To połączenie wiedzy o potrzebach osób w spektrum z praktycznym doświadczeniem instruktorskim i organizacją wyjazdów w rzeczywistych warunkach górskich.
Tu nauka jazdy zaczyna się od człowieka
Model BEAR jest naszym znakiem rozpoznawczym i standardem, który towarzyszy całemu wyjazdowi — od pierwszej rozmowy z rodziną po ostatnie zajęcia na stoku.
Bezpiecznie. Przewidywalnie. Z szacunkiem dla autonomii uczestnika i z realnym celem narciarskim.
Chcesz zobaczyć, jak Model BEAR działa podczas naszych wyjazdów?
Zobacz aktualną ofertę zimową NaŚniegu.pl.